Onze Peterstad

ZELZATE, middendoor gesneden door het zeekanaal Gent-Terneuzen, ligt halfweg op dit kanaal (18 Km van Gent en 18 Km van Terneuzen), vlag bij de Nederlandse grens. 

De oorsprong van de naam Zelzate moet gezocht worden in zijn ligging aan de zee, tot de Gravenjansdijk daar een einde aan maakte in 1288. In vroegere tijden werd er zowel Selsaete als Zelsate geschreven. Sel betekent zout en zate, plaats waar dat zout werd bereid of haven waar het werd geladen. Het verband met het zeewater ligt voor de hand. dat de zee vroeger het grondgebied bedekte en de plaats laat bevolkt werd, wordt ook bewezen door oude landkaarten en door de samenstelling van de bodem.
Zelzate wordt voor het eerst in 1236 vernoemd. Het was toen een gehucht van het dorpje Assenede. De bewoners hielden zich voornamelijk bezig met visvangst. Pas in 1722 is Zelzate een zelfstandige gemeente geworden.
In amper een eeuw tijd is zij uitgegroeid van een landelijke gemeente tot een belangrijk centrum van bijna 15.000 inwoners. Waaraan heeft Zelzate deze merkwaardige uitbreiding te danken? Natuurlijk aan het kanaal. Want wie Zelzate zegt denkt aan het kanaal, met zijn drukke scheepvaart, zijn industrieën en zijn brug.
Het eerste kanaal door Zelzate dateert van 1827, ten tijde van het Hollands bewind.
In 1894 werd de eerste tracéwijziging uitgevoerd zodat het nieuwe kanaal (met een breedte van 68m.) toegang verleende aan schepen tot 8500 ton. Het oude kanaal werd gedempt en er ontstond een plein waarop in 1938 het nieuwe gemeentehuis werd gebouwd. Dit gebouw domineert de Grote Markt waar het commerciële hart van de gemeente klopt.
In 1968 werd het huidige kanaal gegraven dat de haven van Gent toegankelijk maakt voor schepen van 60.000 ton. Grote zeeschepen kunnen nu de industriezone bereiken langs het kanaal van 150 me breed. Een reusachtige wegbrug verbindt de beide oevers terwijl een tunnel met twee kokers het verkeer op de snelweg Antwerpen Knokke mogelijk maakt.

Zelzate is ook internationaal bekend voor de inspanningen die het doet voor de verbroedering tussen de Europese landen.

Het heeft een partnerschap aangegaan met Aubenas (Frankrijk), Cesenatico (Italië), Delfzijl (Nederland), Schwarzenbeck (Duitsland) en Sierre (Zwitserland) en werd daarvoor onderscheiden met de "Europaprijs"

Op 18 september 1955 wordt te Zelzate het monument ter nagedachtenis van de gesneuvelden van het 2^de Regiment Gidsen plechtig ingehuldigd.

Zelzate wordt ook peterstad van het Regiment. De peterschapsakte wordt op 26 mei 1963 ondertekend door de toenmalige korpscommandant Luitenant-kolonel Van Goidsenhoven en burgemeester Livien Danschutter. Vijfentwintig jaar later, op 28 mei 1988, wordt  deze peterschapsakte hernieuwd door de burgemeester en Luitenant kolonel SBH Claeys. Op 25 mei 2003 ondertekent Majoor Vanpuyvelde met de burgemeester John Schenkels de nieuwe peterschapsakte tussen Zelzate en het eskadron Gidsen uit Lombardsijde.

In 1994 heeft de gemeente Zelzate, onder impuls van zijn burgemeester John Schenkels enkele lokalen van de gerestaureerde Brugwachtershuizen ter beschikking gesteld om een museum van de Gidsen in te richten. 

De verschillende kanaaltracés 

In 1827 werd een eerste zeekanaal gegraven dat Gent verbond met de Westerschelde over Zelzate en Sas van Gent. Tussen 1874 en 1882 werd dit kanaal verdiept en verbreed dat toen liep door het huidige marktplein (voor de kerk).

In 1894 werd de eerste tracéwijziging uitgevoerd zodat het nieuwe kanaal (met een breedte van 68m.) toegang verleende aan schepen tot 8500 ton. 

In 1968 werd het huidige kanaaltracé gegraven (200m. breed) voor schepen tot 200.000 ton.

De Brugwachtershuizen

Behoorden tot de brug die over het tweede kanaaltracé liep. Werden gebouwd in 1910.

Deze brug kwam er in 1911 maar werd vernietigd tijdens de 1^ste WO. Ze werd vervangen in 1926 en terug opgeblazen in 1940. In 1954 werd ze vervangen door een nieuw exemplaar en tenslotte afgebroken in1960 bij de demping van de kanaalbedding.

De twee identieke brugwachtershuizen werden in 1994 gerestaureerd tot één gebouw waar gemeentelijke diensten zijn ondergebracht samen met het museum 2G en het museum van "Mieke Stroel